Pielęgniarstwo i Zdrowie Publiczne

Piel. Zdr. Publ.
Index Copernicus (ICV) – 69,56
Ogólny współczynnik odrzuceń – 24,41%
ISSN 2082-9876 (print)
ISSN 2451-1870 (online)
Periodyczność – kwartalnik

Pobierz oryginał (PL)

Pielęgniarstwo i Zdrowie Publiczne Nursing and Public Health

2020, tom 10, nr 4, październik-grudzień, str. 233–240

doi: 10.17219/pzp/129918

Typ publikacji: praca oryginalna

Język publikacji: polski

Licencja: Creative Commons Attribution 3.0 Unported (CC BY 3.0)

Pobierz cytowania:

  • BIBTEX (JabRef, Mendeley)
  • RIS (Papers, Reference Manager, RefWorks, Zotero)

Wykorzystanie platformy stabilometrycznej w profilaktyce upadków osób starszych ze schorzeniami neurologicznymi oraz ortopedycznymi

The use of a stabilometric platform in the prevention of falls of elderly people with neurological and orthopedic diseases

Bożena Kowalczyk1,A,C,D,E, Bogumiła Lubińska-Żądło1,C,D,E,F, Dorota Mokrzycka1,B,C

1 Instytut Zdrowia, Podhalańska Państwowa Uczelnia Zawodowa w Nowym Targu, Nowy Targ, Polska

Streszczenie

Wprowadzenie. W grupie osób powyżej 65. r.ż. upadki są główną przyczyną urazów, co stanowi ogromny problem medyczny, społeczny i ekonomiczny. U osób starszych obserwuje się poszerzenie rozstawu stóp podczas chodu oraz wydłużenie czasu trwania fazy obunożnego podporu, maleje także wysokość podnoszenia kończyn nad podłożem. W wyniku tych zmian oraz chorób współistniejących osoby starsze poruszają się w wolniej, asekuracyjnie, w sposób zapewniający większą stabilność, chroniący przed upadkiem. Występowanie upadków u osób starszych, zwłaszcza zakończonych urazem z możliwym powikłaniem w postaci złamania, to jeden z głównych problemów geriatrycznych, który istotnie wpływa na jakość życia. Postrzeganie osób starszych w sposób holistyczny, jako istot bipsychospołecznych, może znacznie wpłynąć na poprawę jakości ich życia. Do działań zmniejszających ryzyko upadków należy fizjoterapia ukierunkowana na wzmacnianie siły mięśniowej, poprawę równowagi oraz chodu. Terapię oraz ocenę zarówno równowagi, jak i siły mięśniowej umożliwiają platformy stabilometryczne.
Cel pracy. Głównym celem pracy była ocena wpływu innowacyjnych rozwiązań terapeutycznych włączonych w proces rehabilitacji osób starszych przebywających na leczeniu sanatoryjnym jako elementu profilaktyki upadku.
Materiał i metody. W badaniach wzięło udział 61 osób powyżej 60. r.ż., które podczas leczenia uzdrowiskowo-sanatoryjnego korzystały z zabiegów zaordynowanych przez lekarza oraz były poddawane treningowi na platformie stabilometrycznej. Trening ten obejmował zadania terapeutyczne wpływające na: pamięć, planowanie ruchów zamierzonych, precyzję ruchów, podzielność uwagi, ruchy funkcjonalne, równowagę i balans.
Wyniki. Różnice między I a II pomiarem w teście Romberga przy oczach otwartych dotyczyły średniej prędkości w płaszczyźnie strzałkowej, która była istotnie wyższa w pomiarze I (34,97) niż w pomiarze II (0,74). Różnice te były istotne statystycznie p = 0,0080.
Wnioski. Wykorzystanie platformy stabilometrycznej w treningu równowagi ciała w relatywny sposób wpływa na poprawę równowagi i balansu ciała.

Abstract

Background. In people over 65 years of age, falls are the main cause of injuries, which constitutes a huge medical, social and economic burden. Falls are one of the major geriatric problems, which significantly affect the quality of life of elderly people, especially if they result in an injury with a possible complication in the form of a fracture. Perceiving the elderly in a holistic way as biopsychosocial beings can significantly improve their quality of life. The prevention of falls comprises primarily physical therapy aimed at strengthening muscles as well as improving balance and walking. Therapy and the assessment of both balance and muscle strength are possible due to stabilometric platforms.
Objectives. The main aim of the study was to assess the impact of innovative therapeutic solutions involved in the rehabilitation process of elderly people undergoing sanatorium treatment as an element of fall prevention.
Material and Methods. The study included 61 people over 60 years of age who, during their stays at a spa or a sanatorium, used the treatments ordered by their doctors and were subjected to a workout on a stabilometric platform. The training comprised therapeutic tasks that influenced memory, planning of aimed movements, movement precision, divisibility of attention, functional movements, and balance.
Results. The differences between the 1st and 2nd measurement in the Romberg test with eyes open regarded the mean velocity in the sagittal plane, which was statistically significantly higher in measurement I (34.97 mm/s) than in measurement II (0.74 mm/s) (p = 0.0080).
Conclusion. The use of a stabilometric platform for training the body balance relatively improves the body balance.

Słowa kluczowe

osoby starsze, profilaktyka upadków, platforma stabilometryczna

Key words

elderly people, fall prevention, stabilometric platform

Piśmiennictwo (19)

  1. Główny Urząd Statystyczny. Informacja o sytuacji osób starszych na podstawie badań Głównego Urzędu Statystycznego. Warszawa, Polska: Główny Urząd Statystyczny; 2016. https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/osoby-starsze/osoby-starsze/informacja-o-sytuacji-osob-starszych-na-podstawie-badan-glownego-urzedu-statystycznego,1,1.html. Dostęp 25.11.2019.
  2. Derejczyk J, Bień B, Kokoszka-Paszkot J, Szczygieł J. Gerontologia i geriatria w Polsce na tle Europy – czy należy inwestować w ich rozwój w naszym kraju? Gerontol Pol. 2008;16(3):149–159. http://gerontologia.org.pl/wp-content/uploads/2016/05/2008-03-5.pdf. Dostęp 18.01.2021.
  3. Skalska A, Gałaś A. Upadki jako czynnik ryzyka pogorszenia stanu funkcjonalnego w starszym wieku. Gerontol Pol. 2011;19(3):150–160. https://gerontologia.org.pl/wp-content/uploads/2016/05/2011-03_04-4.pdf. Dostęp 18.01.2021.
  4. Karinkanta S, Kannus P, Uusi-Rasi K, Heinonen A, Sievänen H. Combined resistance and balance jumping exercise reduces older women’s injurious falls and fractures: 5 year follow up study. Age Ageing. 2015;44(5):784–789. doi:10.1093/ageing/afv064
  5. Wareńczak-Wysocka A. Ocena równowagi w świetle badań klinicznych i posturograficznych u pacjentów po endoprotezoplastyce stawu biodrowego [praca doktorska]. Poznań, Polska: Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu; 2016.
  6. Kostiukow A, Rostkowska E, Samborski W. Badanie zdolności zachowania równowagi ciała. Ann Acad Med Stetin. 2009;55(3):102–109.
  7. Tsunoda K. Height loss caused by bent posture: A risk factor for stroke from ENT clinic – is it time to reconsider the physical examination? Acta Otolaryngol. 2011;131(10):1079–1085. doi:10.3109/00016489.2011.587451
  8. Fiser WM, Hays NP, Rogers SC, et al. Energetics of walking in elderly people: Factors related to gait speed. J Gerontol A Biol Sci Med Sci. 2010;65(12):1332–1337. doi:10.1093/gerona/glq137
  9. Koslucher F, Wade MG, Nelson B, Lim K, Fu-Chen Ch, Stoffregen TA. Nintendo Wii Balance Board is sensitive to effects of visual tasks on standing sway in healthy elderly adults. Gait Posture. 2012;36:605–608. doi:10.1016/j.gaitpost.2012.05.027
  10. Wiśniowski M, Kulesza A, Niemczyk M. Physical activity in prevention of falls in older people. Gerontol Pol. 2018;26(1):140–146. https://www.akademiamedycyny.pl/wp-content/uploads/2018/11/Gerontologia_2_2018_09.pdf. Dostęp 18.01.2021.
  11. Bartoszek A, Kocka K, Bartoszek A, Ślusarska B, Nowicki G, Jamrozik K. Selected risk factors of fall among elderly people living in rural environment. J Educ Health Sport. 2016;6(8):625–636. doi:10.5281/zenodo.61044
  12. Skalska A, Wizner B, Klich-Rączka A, Piotrowicz K, Grodzicka T. Upadki i ich następstwa w populacji osób starszych w Polsce. Złamania bliższego końca kości udowej i endoprotezoplastyka stawów biodrowych. W: Mossakowska M, Więcek A, Błędowski P, red. Aspekty medyczne, psychologiczne, socjologiczne i ekonomiczne starzenia się ludzi w Polsce. Poznań, Polska: Wydawnictwo Termedia; 2012:275–295.
  13. Bojar I, Bejga P, Woźnica I, Ćwikła S, Owoc A. Wybrane problemy zdrowotne osób powyżej 90. roku życia. Med Og Nauki Zdr. 2014;20(4):405–411. doi:10.5604/20834543.1132045
  14. Maruszak-Szeliga M. Analysis of risk factors for falls based on the example of patients staying in welfare and nursing homes. Pielęg­niarstwo w Opiece Długoterminowej. 2016;3:4–11. doi:10.19251/pwod/2016.3(1)
  15. Szczygielska-Babiuch A, Lipińska-Stańczak M, Skrzypek M, et al. Problem nadwagi a sprawność fizyczna kobiet z osteoporozą – badania pilotażowe. Gerontol Pol. 2019;27:27–35. https://www.akademiamedycyny.pl/wp-content/uploads/2019/07/Szczygielska.pdf. Dostęp 18.01.2020.
  16. Amritha N, Mahima MM, Namitha K, et al. Design and development of balance training platform and games for people with balance impairments. International Conference on Advances in Computing, Communications and Informatics (ICACCI). Jaipur, Indie: Institute of Electrical and Electronics Engineers; 2016. doi:10.1109/ICACCI.2016.7732169
  17. Redlicka J, Niedzielski J, Miller E. Analysis of the effect of comprehensive rehabilitation with stabilometric platform on body balance in patients with multiple sclerosis and after stroke. Fizjoter Pol. 2017;17(4):18–23.
  18. Biliński G, Wójtowicz M, Fuchs M, Soboń J, Racheniuk H, Szczegielniak J. Ocena ryzyka upadków wybranymi parametrami skali Berg u chorych po ostrych zespołach wieńcowych i po koronarografii. Fizjoter Pol. 2013;13(4):19–23. http://fizjoterapiapolska.pl/article/ocena-ryzyka-upadkow-wybranymi-parametrami-skali-berg-u-chorych-po-ostrych-zespolach-wiencowych-i-po-koronarografii/. Dostęp 18.01.2021.
  19. Kowalczyk B, Zawadzka B, Lubińska-Żądło B. Ocena związku poziomu wiedzy w zakresie prozdrowotnego postępowania po wystąpieniu udaru z jakością życia osób po udarze mózgu. Rehabil Med. 2018;22(1):22–31. doi:10.5604/01.3001.0012.0908