Streszczenie

Wprowadzenie. W 2004 r. w Polsce chorowało 126 000 dorosłych mężczyzn z powodu zaburzeń funkcjonowania tarczycy i aż 1 076 000 dorosłych kobiet. Autorzy postanowili więc zbadać problem, zwłaszcza pod kątem wiedzy pacjentów na temat czynników ryzyka chorób gruczołu tarczowego.
Cel pracy. Zbadanie, porównanie i przedstawienie wiedzy pacjentów chorujących z powodu zaburzeń funkcjonowania gruczołu tarczowego i osób zdrowych.
Materiał i metody. Badania prowadzono od 1 lipca do 20 grudnia 2013 r. w sposób losowy wśród pacjentów chorujących na tarczycę oraz niechorujących. W pomiarach wzięło udział 100 osób, po 50 w każdej z grup. Narzędzie badawcze stanowił autorski kwestionariusz ankiety, która składała się z 50 pytań zamkniętych. Szesnaście pytań określało sylwetkę socjodemograficzną respondentów, czyli m.in.: wiek, płeć, wykształcenie, województwo. Pozostałe 34, jednoi wielokrotnego wyboru, dotyczyły wiedzy ankieterów. Spośród tych pytań można wyodrębnić 3 grupy dotyczące czynników ryzyka wystąpienia chorób gruczołu tarczowego, objawów chorób tarczycy oraz badań diagnostycznych.
Wyniki. Najliczniejszą grupę stanowiły osoby w wieku 18–29 lat. Internet był głównym źródłem wiedzy o czynnikach ryzyka wystąpienia chorób tarczycy. Ponad 50% respondentów miało wykształcenie wyższe. W większości pytań pacjenci chorujący częściej udzielali prawidłowych odpowiedzi, ale różnica między odsetkiem prawidłowych odpowiedzi w obu grupach była niewielka. Stwierdzono obecność zależności między wiekiem i źródłem informacji w grupie pacjentów niechorujących na tarczycę oraz między wykształceniem i dobrymi odpowiedziami u respondentów chorujących na gruczoł tarczowy. Najlepsze wyniki osiągały osoby w wieku 18–29 lat korzystające z książek.
Wnioski. Pacjenci chorujący mają większą wiedzę o czynnikach ryzyka wystąpienia chorób tarczycy niż pacjenci zdrowi. Respondenci mają niski poziom wiedzy, średni rezultat wyniósł nieco więcej niż 50%. W grupie osób chorujących istnieje korelacja między poziomem wykształcenia a prawidłowymi odpowiedziami. Stwierdzono zależność między wiekiem i źródłem informacji a liczbą poprawnych odpowiedzi. Najlepsze wyniki otrzymywały osoby w wieku 18–29 lat, korzystające z książek.

Abstract

Background. Thyroid disorders are very common in Polish adults: 126,000 men and 1,076,000 women have been affected. The biggest number of thyroid disorders occurs among males from the Małopolskie Region and females from the Śląskie Region.
Objectives. The aim of the study was to evaluate and to compare the level of knowledge about risk factors for glandula thyroidea’s diseases in two groups: patients with and without thyroid diseases.
Material and Methods. The research was conducted from July to December 2013. One hundred patients participated in the study. There were 50 patients with thyroid disease, and 50 healthy individuals. The participants filled anonymous questionnaires containing 50 questions. Based on the results, the authors made a statistical analysis.
Results. The largest age group consisted of people aged 18–29 years. The internet constituted the main source of knowledge of the thyroid disease risk factors. Over 50% of respondents had higher education. Although differences between both groups were small, patients with thyroid diseases more often gave proper answers in the majority of questions. There was a relationship between age, the source of knowledge and proper answers in the group of healthy individuals. In the second group there was a correlation between education and correct responses. People aged 18–29 years that used books in order to get information obtained the best results.
Conclusion. Patients suffering from thyroid diseases have bigger knowledge about risk factors associated with such diseases than healthy patients. All respondents have the low level of knowledge about risk factors; the average result equaled about 50%. There was a correlation between the level of education and giving proper answers in the group of patients with thyroid diseases. In the group of healthy respondents there was a relationship between the source of knowledge, age and the number of good answers.